محمدرضا جبارى
63
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي )
سبب خيانت در اموال مورد مؤاخذه قرار داد . 3254712 خ 0 6 خ با توجه به تعبير « احد من وكلائه » در اين روايت ، مىتوان چنين نتيجه گرفت كه حضرت وكلاى متعددى داشته و بر كار آنان نيز نظارت دقيق مىكرده ، به نحوى كه در صورت خيانت آنان ، اين امر بر حضرت پوشيده نمىماند ؛ و وجود وكلاى متعدد براى امام صادق عليه السّلام در اين عصر ، مؤيد وجود تشكيلات وكالت است . برخى از محققان 4254712 خ 0 7 خ سعى دارند كه اينگونه وكالتها را به عنوان وكالت در امور شخصى حضرت قلمداد كنند ؛ يعنى اين افراد را خدمتكاران حضرت مىدانند كه وجوه مالى را كه شيعيان به مدينه مىآوردند نيز دريافت مىكردند . اما با توجه به تصريح شيخ طوسى به وكالت آن پنج نفر ، لزومى ندارد تمامى اين افراد را خدمتكاران شخصى حضرت محسوب نماييم . علاوه بر آن شواهد متعددى نيز مؤيد اين مطلب است ؛ از جمله : اعتراض زيد بن على بن الحسين عليهما السّلام به امام صادق عليه السّلام كه : « اموال شرق و غرب را تملك مىكنى و در خانهات نشستهاى ! » 5254712 خ 0 8 خ ؛ فرستادن جاسوسى توسط منصور عباسى به عنوان فردى شيعى از اهالى خراسان ، كه قصد داشت با تحويل وجوه شرعى و اموال به امام صادق عليه السّلام و عبد اللّه بن الحسن عليه السّلام و گرفتن دستخط از آنان ، سندى مبنى بر فعاليت آنان عليه حكومت عباسى فراهم كند ؛ 6254712 خ 0 9 خ كه اين امر نشانگر وجود رابطه مالى بين امام عليه السّلام و خراسان و آگاهى منصور از اين امر است ؛ جريان آوردن اموالى توسط دو مرد خراسانى به نزد امام صادق عليه السّلام 7254712 خ 0 10 خ . از اين رو در مجموع مىتوانيم همچون برخى ديگر از محققان 8254712 خ 0 11 خ ، مدعى تأسيس اين سازمان در عصر امام صادق عليه السّلام و سپس تقويت و بسط و گسترش آن در عصر امام كاظم عليه السّلام باشيم . در عصر امام كاظم عليه السّلام ، هرچند اين سازمان با مشكلاتى همچون دستگيرى و شكنجه حضرت و برخى از وكلا مواجه شد ، 0354712 خ 0 12 خ ولى نواحى تحت پوشش وكلا و محدوده اقتدار آنان با تشديد فعاليتها گسترش مىيافت . وكلاى آن حضرت در نقاطى مثل كوفه 1354712 خ 0 13 خ ، بغداد 2354712 خ 0 14 خ ، مدينه 3354712 خ 0 15 خ ، مصر 4354712 خ 0 16 خ و برخى نقاط ديگر به فعاليت مشغول بودند . پس از شهادت امام كاظم عليه السّلام ، برخى از وكلاى سرشناس آن جناب با طرح مذهب وقف و